HAŞERE İLAÇLAMA
İşyerlerinde Güvenli Uygulama ve Sağlık Koruma
“Koruyucu uygulama doğru firmayla başlar;
yanlış ilaçlama hem sağlığa hem işinize zarar verir.”
Güvenli ilaçlama, işyerindeki tüm çalışanların ortak hakkıdır.
Haşere kontrolü; insan sağlığına zarar verebilen veya gıda, hammadde ve iş güvenliğini tehdit eden haşere ve kemirgenlerle mücadele amacıyla uygulanan kimyasal, biyolojik ya da fiziksel yöntemlerin tümüdür. Bu uygulamalar işyeri ortamında doğru şekilde yapılmadığında ciddi sağlık ve güvenlik riskleri ortaya çıkabilir. Yanlış veya kontrolsüz haşere mücadelesi; zehirlenme, solunum yolu tahrişi, deri ve göz temasına bağlı yaralanmalar, astım ve benzeri solunum rahatsızlıkları olan çalışanlarda risk artışı, hamile ve emziren çalışanlar için ek tehlike oluşturabilir. Ayrıca göz temasında yanma, seğirme ve kızarıklık gibi etkiler görülebilir. Uygun olmayan uygulamalar aynı zamanda gıda ve ürün kontaminasyonu gibi işletme için kritik olan sonuçlara yol açabilir.
Hangi Durumlarda Haşere İlaçlaması Gereklidir?
- Gıda üretim alanları
- Depolar, stok alanları
- Personel yemekhaneleri
- Kanalizasyon, çöp alanları
- Mutfak ve hazırlık alanları
- Kemirgen aktivitesi görülen alanlar
📌 Yılda en az 2 kez periyodik ilaçlama, riskli sektörlerde daha sık uygulama önerilir.
İlaçlama Firmasının YASAL ZORUNLULUKLARI
✔ Bakanlık ruhsatı olması
✔ Uygulayıcı personelin Mesul Müdür ve Uygulayıcı Sertifikası bulunması
✔ Kullanılan ilaçların T.C. Sağlık Bakanlığı onaylı olması
Uygulama sonrası işyerine
- Uygulama Raporu,
- Kullanılan ürün listesi,
- Güvenlik Bilgi Formu (SDS) teslim edilmelidir.
📌 Belgesiz, kayıt dışı ilaçlama firmaları ciddi yasal sorumluluk doğurur.
İşyeri Açısından Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İlaçlama öncesi alan çalışanlardan boşaltılmalıdır.
- Açıkta gıda bırakılmamalı, gıdalar ambalajlanmalıdır.
- Elektrikli ekipmanlar kapatılmalıdır.
- Havalandırma sürelerine uyulmalıdır (genelde 30–60 dakika).
- İlaçlama sonrası yüzeyler gelişigüzel silinmemelidir; gıda ile temas eden yüzeyler temizlenmelidir.
- Çalışanlar, uygulama hakkında önceden bilgilendirilmelidir.
📌 İlaçlama esnasında işyerinde çalışan bulunmamalıdır.
📌 Koruyucu ekipman (maske, eldiven, gözlük) sadece ilaçlama ekibine aittir.
Uygulama Sonrası Yapılması Gerekenler
- Kapılar-pencereler açılarak havalandırma sağlanmalı
- Uygulanan alanlara en az 30 dakika boyunca girilmemeli
- Çalışanlar, uygulama sonrası etkiler hakkında bilgilendirilmeli
- Uygulama raporu OSGB tarafından denetlenmeli ve dosyalanmalıdır
İşverenin Sorumlulukları
- Sadece ruhsatlı firmalarla çalışmak,
- Uygulama kayıtlarını 5 yıl saklamak,
- Çalışanlara kimyasal temas riskleri hakkında bilgilendirme yapmak,
- Hassas çalışanları (gebeler, astımlılar) korumak,
- OSGB’ye periyodik ilaçlama planını bildirmek zorundadır.
🚫İŞYERİ PERSONELİ VEYA İŞVEREN TARAFINDAN BİREYSEL İLAÇLAMA YAPILMASI KESİNLİKLE YASAKTIR 🚫
Haşere ilaçlaması yalnızca T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış firmalar tarafından yapılabilir. İşyeri personeli, yöneticiler veya işveren tarafından bireysel olarak yapılan ilaçlama mevzuata aykırıdır ve ciddi sağlık riskleri oluşturur.
Bireysel olarak yapılan ilaçlamalarda
❌Yanlış doz kullanımı kimyasal zehirlenme riskini artırır
❌Gıda, tekstil, ekipman ve yüzeylerde kontaminasyon oluşabilir
❌Çalışanlarda solunum ve cilt tahrişi riski yükselir
❌Kayıt tutulmadığı için denetim yapılamaz ve risk izlenemez
📌 İlaç satın alıp işletme personelinin uygulaması kesinlikle yasaktır. Uygulamayı sadece ruhsatlı bir firma ve sertifikalı uygulayıcı yapabilir.
Haşere İlaçlamasında Yanlış Bilinenler
❌ “İlaç kokusu kalırsa daha etkili olur.”
✔ Yanlış. İlaçların çoğu kokusuzdur, koku kalması tehlikeye işarettir.
❌ “Kimyasal yüzeye ne kadar çok sıkılırsa o kadar iyi.”
✔ Yanlış. Gereğinden fazla kullanım daha çok zarar verir.
❌ “İlaçlama varken çalışanlar diğer odada durabilir.”
✔ ÇOK yanlış. Tüm bina solüsyon yayılımından etkilenir.

