Genelge No: 26/60
Tarih: 23 Temmuz 2026
Konu: Değişikliğe uğrayan Sığınak Yönetmeliği kapsamında otel işletmelerinin uyum yükümlülükleri, yapısal ve teknik standartlar ile kullanım esasları
7 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile sığınakların teknik standartları, kapasite hesapları, zorunlu donanımları, kullanım şartları, denetim usulleri ve bildirim süreçleri güncellenmiştir.
Yeni düzenlemeler, özellikle onaylı mimari projesinde 51 ve üzeri yatak kapasitesi bulunan otel ve konaklama tesisleri açısından önemli yükümlülükler içermektedir.
Bu yazıda otel işletmelerinin dikkat etmesi gereken temel düzenlemeleri, teknik kriterleri ve uyum takvimini ana hatlarıyla ele alıyoruz.
Sığınak Yönetmeliğinde Neler Değişti?
Yönetmelik kapsamında sığınaklar genel olarak basınç sığınakları ve serpinti sığınakları şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Özel ve tüzel kişilere ait yapılarda ise esas olarak serpinti sığınağı uygulaması öngörülmektedir.
Düzenleme ile birlikte sığınakların yalnızca fiziksel olarak bulunması yeterli görülmemekte; alan, erişilebilirlik, taşıyıcı sistem, havalandırma, enerji, hijyen, iletişim, acil durum ekipmanları ve kullanıma hazır olma şartları da ayrıntılı biçimde değerlendirilmektedir.
51 Yatak ve Üzeri Otellerde Sığınak Zorunluluğu
Onaylı mimari projesinde 51 ve üzeri yatak bulunan otel, yurt, koğuş ve benzeri konaklama tesislerinde sığınak yapılması yasal bir zorunluluktur.
Sığınak alanlarının;
- Yaşlıların,
- Hamilelerin,
- Engelli bireylerin,
- Hareket kabiliyeti kısıtlı kişilerin
erişimine uygun şekilde tasarlanması ve düzenlenmesi gerekmektedir.
Erişilebilirlik koşullarının ilgili TSE standartlarına uygun olması beklenmektedir.
İmar mevzuatı kapsamında ön bahçe altında bulunan otoparklar da sığınak niteliğine uygun şekilde inşa edilmiş olmaları hâlinde sığınak olarak değerlendirilebilir.
Alan, Kapasite ve Yükseklik Hesaplaması
Otel sığınaklarının kapasitesi belirlenirken tesisin onaylı mimari projesindeki toplam yatak sayısı esas alınmaktadır.
Kapasite hesabı
Toplam yatak sayısı yüzde 20 artırılarak sığınaktan yararlanacak kişi sayısı hesaplanır.
Örneğin onaylı projesinde 100 yatak bulunan bir otel için sığınak kapasitesi 120 kişi üzerinden değerlendirilir.
Kişi başına düşen alan
Sığınakta her kişi için en az 1 metrekare net alan ayrılması zorunludur.
İç net yükseklik
Sığınağın iç net yüksekliği en az 2,40 metre olmalıdır.
Bu ölçülerin mimari proje, mevcut yapı ve fiilî kullanım koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Yapısal Güvenlik ve Taşıyıcı Sistem Şartları
Sığınakların patlama basıncına karşı belirli bir dayanım seviyesine sahip olması gerekmektedir.
Dış duvarlar ve tavan döşemelerinin aşağıdaki asgari dayanım değerlerinden birini sağlaması beklenmektedir:
- En az 60 cm beton,
- En az 75 cm tuğla veya taş,
- En az 90 cm sıkıştırılmış toprak.
Mevcut yapının bu şartları karşılamaması durumunda güçlendirme ihtiyacı doğabilir. Bu nedenle taşıyıcı sistem ve yapı güvenliği değerlendirmelerinin yetkin teknik uzmanlar tarafından yapılması önemlidir.
Havalandırma ve Filtrasyon Sistemi
Sığınaklarda normal bina havalandırmasından farklı olarak sığınak kullanımına uygun teknik altyapı bulunmalıdır.
Bu kapsamda;
- Mekanik havalandırma sistemi,
- Acil durum hava devresi,
- Filtreleme ve filtrasyon sistemi
bulundurulması gerekmektedir.
Havalandırma kanallarının, filtrelerin ve hava giriş-çıkış noktalarının sürekli çalışabilir durumda tutulması; önlerinin kapatılmaması ve başka kullanım amaçları nedeniyle devre dışı bırakılmaması gerekir.
Acil Aydınlatma ve Kesintisiz Enerji
Şebeke elektriğinin kesilmesi hâlinde devreye girecek acil aydınlatma sistemleri sığınak güvenliğinin temel unsurlarındandır.
Sığınaklarda;
- Batarya destekli LED acil aydınlatma armatürleri,
- Acil çıkış ve yönlendirme levhaları,
- Jeneratör veya eşdeğer yedek enerji altyapısı
bulunmalıdır.
Enerji altyapısının en az 24 saat kesintisiz hizmet verecek şekilde planlanması gerekmektedir.
Tuvalet, Lavabo ve Mutfak Nişi Düzenlemeleri
Sığınak kapasitesine göre kadın ve erkekler için ayrı tuvalet ve lavabo alanlarının ayrılması öngörülmektedir.
Her 100 kişi için;
- Kadınlar için bir tuvalet ve lavabo,
- Erkekler için bir tuvalet ve lavabo
bulunmalıdır.
Kalan kişi sayısının 50’yi aşması hâlinde kadınlar ve erkekler için ilave birer tuvalet ve lavabo alanı oluşturulması gerekmektedir.
Ayrıca 100 metrekarenin üzerindeki sığınaklarda, en az 2,30 metrekare büyüklüğünde bir mutfak nişi bulunmalıdır.
Bu alanda;
- Lavabo,
- Elektrikli pişirme yeri,
- Temel kullanım altyapısı
yer almalıdır.
Tuvalet ve lavabo sayılarına ilişkin bazı özel yapı türleri için gündeme gelebilecek mevzuat değişikliklerinin ayrıca takip edilmesi önem taşımaktadır.
İletişim ve Acil Durum Ekipmanları
Sığınakların olağanüstü durumlarda dış dünya ile iletişim kurulabilecek şekilde donatılması gerekir.
İhtiyaca ve yapının özelliklerine göre aşağıdaki sistemlerden biri veya birkaçı kurulmalıdır:
- Sabit telefon,
- Uydu telefonu,
- Acil durum Wi-Fi noktası,
- Radyo haberleşme sistemi,
- Görüntülü haberleşme altyapısı.
Bunun yanında sığınakta aşağıdaki ekipmanların hazır bulundurulması gerekir:
- Yangın söndürme cihazları,
- İlk yardım dolabı,
- Sedye,
- Temel arama ve kurtarma ekipmanları,
- Uygun kişisel koruyucu donanımlar.
Ekipmanların yalnızca temin edilmesi değil; periyodik olarak kontrol edilmesi, erişilebilir tutulması ve kullanım sürelerinin takip edilmesi de önemlidir.
Sığınaklar Barış Zamanında Kullanılabilir mi?
Sığınakların şahsi eşya alanı hâline getirilmesi veya sürekli depo olarak işgal edilmesi yasaktır.
Bununla birlikte sığınağın asıl fonksiyonuna zarar verilmemesi ve gerekli bildirimlerin yapılması şartıyla barış zamanında ikincil amaçlarla kullanılması mümkündür.
Sığınaklar, Valiliğe veya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne bildirim yapılmak kaydıyla;
- İlave otopark,
- Geçici depo,
- Çok amaçlı salon,
- Ortak kullanım alanı
gibi amaçlarla değerlendirilebilir.
Ancak kullanım sırasında sığınağın işlevini engelleyen geçici veya kalıcı imalatların yapılmaması gerekir.
24 Saat İçinde Boşaltma Zorunluluğu
Barış zamanında başka amaçlarla kullanılan bir sığınağın olağanüstü hâl, seferberlik veya savaş durumunda en geç 24 saat içinde tamamen boşaltılarak kullanıma hazır hâle getirilmesi gerekmektedir.
Bu konuda otel yönetiminin gerekli organizasyonu önceden oluşturması beklenmektedir.
Sığınak alanında bulunan malzemelerin kısa sürede taşınabilir olması, alanın sürekli dolu tutulmaması ve tahliye sorumlularının belirlenmesi önemlidir.
Sığınaklarda Müdahale Edilemeyecek Alanlar
Sığınakların koruyucu ve teknik unsurlarına zarar verecek hiçbir uygulama yapılmamalıdır.
Aşağıdaki bölümlerin önü kapatılamaz, sökülemez veya işlevsiz hâle getirilemez:
- Havalandırma kanalları,
- Filtreleme sistemleri,
- Sızdırmazlık kapıları,
- Kaçış tünelleri,
- Jeneratörler,
- Su depoları,
- Acil geçiş alanları.
Sığınak içerisinde sabit bölme, kalıcı duvar, depo rafı veya tahliyeyi engelleyebilecek benzeri imalatlar yapılmamalıdır.
Denetimler Ne Zaman Tamamlanacak?
Bütün özel ve genel sığınakların ilgili idareler tarafından yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde denetlenmesi öngörülmektedir.
Bu kapsamda denetim sürecinin 7 Kasım 2026 tarihine kadar tamamlanması planlanmaktadır.
Denetimler belediyeler veya il özel idareleri tarafından yürütülebilecek ve yönetmelik ekinde yer alan Sığınak Kontrol Formu esas alınacaktır.
Otel işletmelerinin resmî denetimi beklemeden kendi iç kontrollerini gerçekleştirmesi, olası eksikliklerin daha erken tespit edilmesini sağlayacaktır.
Eksikliklerin Giderilmesi İçin Verilecek Süre
Denetim sırasında tespit edilen yapısal olmayan eksikliklerin giderilmesi için eksikliğin niteliğine göre işletmeye en fazla bir yıla kadar ek süre verilebilir.
Verilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi hâlinde yönetmelik hükümleri kapsamında idari ve cezai işlemler uygulanabilir.
Bu nedenle tespit edilen eksikliklerin;
- Sorumlularının belirlenmesi,
- Bütçelendirilmesi,
- İş programına alınması,
- Belgelendirilmesi,
- Tamamlanma durumunun takip edilmesi
gerekmektedir.
AVM veya Ticari Otopark Bulunan Tesisler
Tesis bünyesinde alışveriş merkezi, ticari otopark veya bölge otoparkı bulunması hâlinde geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu kapsamdaki sığınak eksikliklerinin 31 Aralık 2028 tarihine kadar giderilmesi ve sonucun Valiliğe, diğer bir ifadeyle İl AFAD Müdürlüğüne bildirilmesi öngörülmektedir.
Her tesisin yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve kullanım fonksiyonu farklı olabileceğinden, kapsamın teknik ve hukuki olarak ayrıca incelenmesi gerekir.
AFAD Sığınak Tescil ve Kayıt Sistemi
Yapı kullanma izni alan veya denetimi tamamlanan sığınakların, ilgili idareler tarafından AFAD Sığınak Tescil/Kayıt Sistemine işlenmesi gerekmektedir.
Otel yönetimlerinin mevcut sığınak alanlarının kayıt durumunu ilgili idarelerden kontrol etmesi ve eksik belgeleri tamamlaması faydalı olacaktır.
Otel İşletmeleri Şimdi Ne Yapmalı?
51 ve üzeri yatak kapasitesine sahip otel ve konaklama tesislerinin uyum sürecini yalnızca teknik servis birimine bırakmaması gerekir.
Süreç aşağıdaki birimlerin ortak çalışmasıyla yürütülmelidir:
- Üst yönetim,
- Teknik servis,
- Hukuk birimi,
- Güvenlik birimi,
- İş sağlığı ve güvenliği birimi,
- Operasyon ekipleri.
İlk aşamada mevcut sığınak alanı yönetmelik ve Sığınak Kontrol Formu üzerinden incelenmelidir.
Kontrol sırasında özellikle şu başlıklar değerlendirilmelidir:
- Sığınağın projedeki yeri ve mevcut kullanım durumu
- Kapasite ve net alan hesabı
- İç net yükseklik
- Duvar ve tavan dayanımı
- Havalandırma ve filtrasyon sistemi
- Acil aydınlatma ve jeneratör altyapısı
- Tuvalet, lavabo ve mutfak nişi
- Haberleşme imkânları
- Yangın, ilk yardım ve kurtarma ekipmanları
- Erişilebilirlik şartları
- Tahliye yolları ve sızdırmazlık elemanları
- Alanın 24 saat içinde boşaltılabilir durumda olup olmadığı
- AFAD kayıt ve bildirim durumu
Tespit edilen eksiklikler için görev dağılımı, termin planı ve kontrol süreci oluşturulmalıdır.
Sonuç
Sığınak Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler, otel işletmeleri açısından yalnızca teknik bir düzenleme değil; aynı zamanda yönetim, operasyon, iş sağlığı ve güvenliği ile acil durum hazırlığını doğrudan ilgilendiren kapsamlı bir uyum sürecidir.
Özellikle 51 ve üzeri yatak kapasitesine sahip tesislerin, cezai veya idari yaptırımlarla karşılaşmamak için mevcut sığınak alanlarını kontrol etmeleri, teknik ve fiziksel eksiklikleri belirlemeleri ve mevzuatta belirtilen süreler içerisinde gerekli düzenlemeleri tamamlamaları önem taşımaktadır.
Barış zamanında farklı amaçlarla kullanılan sığınakların ise asli fonksiyonuna zarar vermemesi ve en geç 24 saat içinde boşaltılarak kullanıma hazır hâle getirilebilmesi gerekmektedir.
Büyükşehir OSGB, işletmelerin güncel mevzuat yükümlülüklerini değerlendirmelerine, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini geliştirmelerine ve kurumsal uyum çalışmalarını planlamalarına destek olmaktadır.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tesisinize özgü yükümlülüklerin belirlenmesi için güncel mevzuat, onaylı mimari proje, yapı kullanma izin belgeleri ve ilgili idarelerin uygulamaları birlikte değerlendirilmelidir.